B o e k h a n d e l

K i r c h n e r

- adres, info & contact
- nieuwsbrief & agenda
- zoekopties
Bookmark and Share

Kies een categorie:
of zoek op trefwoord of isbn :

5.1.1.3 Rouw - Sterven - Stervensbegeleiding

LUX - op sterven na dood, vierdelige tv-serie over dilemmas rond het levenseinde
Wat betekenen begrippen als autonomie, zelfbeschikking, waardigheid, ondraaglijk lijden en voltooid leven, en hoe bepalen ze de discussie over leven en dood in onze samenleving?
IKON, 2010, DVD, € 15.00, Lux-op-sterven-na
winkelwagen
Palliatieve zorg in de praktijk: zakboekje voor hulpverleners
Acco, 2008, pap, 160 pp, € 19.50, 9789033461149
winkelwagen
Rust nu maar uit. Gedichten over de dood
Kok, 2003, geb, 57 pp, € 8.75, 9789043506229
winkelwagen
Adams, M., J. Griffiths & G. den Hartogh (red.)
Euthanasie. Nieuwe knelpunten in een voortgezette discussie
van 35.95 voor 25,-
Kok, 2003, pap, 348 pp, € 35.95, 9789043508179
winkelwagen
Anbeek, Christa
Overlevingskunst. Leven met de dood van een dierbare
Op jonge leeftijd verliest filosofe Christa Anbeek in korte tijd haar ouders en broer. Met haar vele vragen over de dood komt zij uit bij het boeddhisme. Als jaren later haar partner plotseling overlijdt, wordt haar leven opnieuw door elkaar geschud. Denken over de dood staat opnieuw op haar agenda, want de oude antwoorden voldoen niet meer.

Overlevingskunst is het verslag van Anbeeks nieuwe zoektocht. Ze gaat te rade bij hedendaagse denkers, leraren en schrijvers - onder anderen Joep Dohmen, Wilhelm Schmid, Patricia de Martelaere, Christien Hemmerechts, Rutger Kopland, Pim van Lommel en Thich Nhat Hanh - en wil weten wat zij te bieden hebben met het oog op de dood. Is er een houding van levenskunst te vinden als je geliefde sterft, of is het puur een kwestie van overleven?
Ten Have, 2010, pap, 223 pp, € 17.99, 9789025959791
winkelwagen
Anbeek, Christa, Ada de Jong
De berg van de ziel, een persoonlijk essay over kwetsbaar leven
Als iemand weet wat kwetsbaar leven is, is het Ada de Jong wel. In de zomervakantie van 2008 verongelukten haar man en drie kinderen tijdens de afdaling van de Italiaanse berg Mt Dolent. Er volgden dagen, weken, maanden en jaren met voortdurend de vraag: hoe verder, nu alles volkomen anders is? Ada kende niemand die een groot verlies had meegemaakt tot ze Christa Anbeek ontmoette, auteur van Overlevingskunst. Aanleiding voor dit boek vormde het plotselinge overlijden van Christa's partner. Op jonge leeftijd verloor zij in een jaar haar ouders en broer. De ervaringen van Christa en Ada vormen de basis van De berg van de ziel, waarin ze belangrijke levensvragen aftasten, zoals: hoe vind je een weg als alles afgebroken is? Hoe ontdek je jezelf opnieuw? Hoe stijgen we boven onszelf en ons verdriet uit? Welke verantwoordelijkheden dienen zich aan als je ervan doordrongen bent hoe kwetsbaar leven is? De auteurs ontlenen deze 'oervragen' aan de theologie, maar beantwoorden ze op hoogst persoonlijke wijze.
Ten Have, 2013, pap, 238 pp, € 20.00, 9789025902834
winkelwagen
Anderson, M.
Attending the Dying. A Handbook of Practical Guidelines
Morehouse, 2005, pap, 109 pp, € 9.90, 9780819221087
winkelwagen
Barrett, E.E.
What Was Lost. A Christian Journey through Miscarriage
WJK Press, 2010, pap, 165p, € 16.00, 9780664235208
winkelwagen
Beijer-Tollenaar, M.
Wat doen we met zijn kleren? Herinneringen en ervaringen bij het maken van een troostkleed
Wat zou je kunnen doen met de kleding van een overledene, anders dan bewaren, weggeven of weggooien? Mieke Beijer-Tollenaar verloor in de zomer van 2007 haar man Haar dochter droomde dat ze de kleding van haar overleden vader in stukjes had geknipt en daarvan een lappendeken had gemaakt voor haar moeder.

In dit boek beschrijft de auteur haar ervaringen vanaf de droom van haar dochter. Ze zocht de kleding van haar man uit en knipte alles in stukjes. Ze naaide daarvan een lappendeken: een troostkleed dat haar koestert in tijden van verdriet en gemis. Bij een aantal lapjes vertelt de auteur de verhalen die ermee verbonden zijn. Deze laten zich lezen als een fotoboek over de 33-jarige relatie met haar overleden man. Tot slot geeft Mieke Beijer een nauwkeurige handleiding voor wie thuis zelf een troostkleed wil maken.

Mieke Beijer-Tollenaar is directeur van Samaya, een centrum voor meerdaagse trainingen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, bewustzijn en spiritualiteit te Werkhoven, Utrecht.

Ten Have, 2009, geb, 59 pp, € 17.50, 9789025960186
winkelwagen
Berg, Marinus van den
Als feest en verdriet elkaar kruisen
Een ingrijpend verlies zet je leven op losse schroeven, en dus ook je tijd voor ontspanning en de feestdagen. Hoe kun je ze op een nieuwe manier beleven? Daarvoor reikt Marinus van den Berg teksten en rituelen aan. Als je een dierbare verliest, door de dood of door een definitieve scheiding, kom je in een terra incognita terecht: een landschap van verdriet en rouw. Niets spreekt meer vanzelf. Je moet je opnieuw verhouden tot mensen en verschijnselen. Dat geldt ook voor de gelegenheden die vroeger zo ongecompliceerd feestelijk waren, zoals verjaardagen, de decemberfeesten, familiefeesten, moeder- en vaderdag, bruiloften, buurtfeesten. Het lijkt wel of verdriet en feest elkaar uitsluiten. Marinus van den Berg laat echter zien dat verdriet het feest kan insluiten. Met zijn verhalen, gedichten, beschouwingen en rituelen helpt hij verdrietige mensen een nieuwe houding te ontdekken ten opzichte van hun vrije tijd en de feestelijke momenten die onherroepelijk op hun weg komen.
Ten Have, 2012, pap, 128 pp, € 14.95, 9789025961046
winkelwagen
Berg, Marinus van den
Door je verdriet heen groeien
Ten Have, 2005, pap, 116 pp, € 16.50, 9789024268467
winkelwagen
Berg, Marinus van den
Een andere dag tegemoet. Als het levenseinde nadert
Ten Have, 2009, pap, € 13.90, 9789079001309
winkelwagen
Berg, Marinus van den
Rouwen in de tijd. Een zoektocht in het landschap van afscheid en verlies
Hoe lang is het nu geleden? Wie rouwt hoort regelmatig deze vraag. Hij komt vaak van mensen die leven in de haasttijd: de tijd van snelle antwoorden en oplossingen. Ook nabestaanden zelf kennen deze tijd van vroeger. Na hun verlies zijn zij echter in een vertraagde tijd beland. Veel gaat in een slakkengang, het is aanmodderen. Dit verschil tussen haasttijd en vertraagde tijd leidt over en weer tot onzekerheid en onbegrip. Dat is een van de waardevolle inzichten die Marinus van den Berg in Rouwen in de tijd uitwerkt.

Een tweede inzicht is dat rouwen om een andere taal vraagt: meer gericht op beleving, minder op adviezen en oplossingen. In dit boek heeft de schrijver zijn professionele ervaring geordend rond themas als tijd en zingeving. Rouwen gebeurt in de tijd en in vier centrale zingevingsgebieden die zich in de loop van een mensenleven steeds wijzigen.

Ten Have, 2009, pap, 211 pp, € 22.95, 9789025960216
winkelwagen
Berg, Marinus van den
Voor bij het einde. Waken en afscheid nemen
Kok, 2004, geb, 125 pp, € 17.99, 9789043508858
winkelwagen
Berg, Marinus van den, Carlo Leget
Leven aan de grens. Reflecties op terminale zorg
De menselijke maat in de zorg staat in deze tijden van efficiency en bezuiniging ernstig onder druk. Dat heeft uiteraard ook gevolgen voor de omstandigheden waarin mensen sterven. De Rotterdamse pastor en geestelijk verzorger Marinus van den Berg wisselt zijn ervaringen uit met Carlo Leget, theoloog en ethicus.

Marinus van den Berg werkt in een verpleeghuis en in een hospice. Op het einde van iedere werkdag schrijft hij hierover. Dat levert sterke observaties en overdenkingen op over mensen die leven en werken aan de grens van het leven. Vanuit zijn visie en ervaring reageert Carlo Leget op deze dagelijkse notities. Het resultaat is een interessante en kritische dialoog over de situatie waarin mensen verkeren als ze het levenseinde naderen. Leven aan de grens is een overtuigend pleidooi voor de waardering van spirituele zorg aan het sterfbed.

Marinus van den Berg schreef tientallen succesvolle boeken en is een veelgevraagd spreker op lezingen en symposiums. Rode draad in zijn werk is: omgaan met de dood moet je niet wegstoppen.
Carlo Leget is als universitair hoofddocent Zorgethiek verbonden aan de Universiteit van Tilburg. Hij schrijft over stervenskunst en is landelijk en internationaal actief in de ontwikkeling van spirituele zorg in de palliatieve zorg.

Ten Have, 2011, pap, 176 pp, € 16.90, 9789025961534
winkelwagen
Berkvens-Stevelinck, Christiane
Wat ik je nog zeggen wilde.... Omgaan met mensen met kanker
Omgaan met mensen met kanker is voor veel mensen moeilijk. Wat moet je zeggen? Wat moet je doen? Wat moet je vooral niet zeggen, wat moet je zeker nooit doen? Is het mogelijk algemene richtlijnen en praktische tips te geven die kunnen helpen wanneer je geconfronteerd wordt met kanker in je naaste omgeving? Elke situatie is tenslotte anders, elke persoon is uniek. Toch blijkt het mogelijk uit de verhalen van zieken, partners, vrienden, artsen en verpleegkundigen bepaalde richtlijnen te beschrijven.

Kanker verloopt in verschillende stadia. Bij elk stadium spelen andere karakteristieken een rol. Standaardreacties kunnen funest zijn. Naast algemene overwegingen geeft dit boek per stadium punten van aandacht die kunnen helpen bij de omgang met mensen met kanker.

Meinema, 2008, pap, 151 pp, € 15.50, 9789021141930
winkelwagen
Bleyen, Jan
Doodgeboren. Een mondeling geschiedenis van de rouw
Historicus Jan Bleyen luisterde naar ervaringen van ouders van een doodgeboren baby. Hij sprak zowel mensen die vijftig jaar geleden een kind hebben verloren als ouders die dit recent hebben meegemaakt. Deze mondelinge geschiedenis laat zien hoe grondig de omgang met doodgeboorte in een halve eeuw is veranderd. De verhalen tonen op aangrijpende wijze dat we rouw heel anders zijn gaan beleven. Doodgeboren is een empathische en vernieuwende studie naar een ingrijpend, veelvoorkomend fenomeen.

'Geboorte en dood zijn de twee uitersten waartussen wij tijd krijgen om zin en betekenis te creeren. Als die twee versmelten in een doodgeboren kind, krijgen we die kans niet. Jan Bleyen toont hoe mensen daarmee omgaan. Het mooiste boek over het pijnlijkste onderwerp'- Paul Verhaeghe

Bezige Bij, 2012, pap, ca 256 pp, € 19.90, 9789023466574
winkelwagen
Brands, Wim, Rene Gude
Sterven is doodeenvoudig. Iedereen kan het
De Denker des Vaderlands, Rene Gude, is stervende. Voor Human sprak Wim Brands met hem over wat er werkelijk toe doet in het leven, over humeurmanagement en over de troost van de filosofie. Juist nu de dood voor de deur staat, blijken filosofische vaardigheden handig om de gemoedsrust te bewaren. Als je goed over de inrichting van je leven hebt nagedacht, hoef je op het eind niet nog van alles goed te maken. Wie een beetje nadenkt hoeft zich ook niet te verliezen in bozige theorietjes over het bittere lot dat je treft. Natuurlijk dat soort sombere emoties zijn er wel, maar je kunt leren om ze niet kunstmatig, door verkeerd gebruik van je verstand, te verlengen. En wat het sterven zelf betreft: dat moet toch tamelijk eenvoudig zijn. Tot nu toe is het iedereen gelukt.

Rene Gude is Denker des Vaderlands, oud-directeur van de ISVW en voormalig hoofdredacteur van Filosofie Magazine. Over hem publiceerde Wilma de Rek eerder het boek Stand-up filosoof, de antwoorden van Rene Gude.

Wim Brands maakt het tv-programma VPRO Boeken, verzorgt uitzendingen over filosofie voor Human en is dichter.

ISVW Uitgevers, 2014, pap, 57 pp, € 8.50, 9789491693496
winkelwagen
Breekveldt, H. & L van der Maarel
Rouwkalender. Voor wie rouwt om een dierbare
Het leven is zwaar als je een dierbare verliest. De Rouwkalender wil een dagelijks lichtpuntje zijn in het leven van iemand die rouwt. Een rouwende krijgt vaak cliches te horen waar hij niks mee kan. Zulke adviezen worden in deze scheurkalender op de hak genomen om zo de rouwende een hart onder de riem te steken. Ook kan een rouwende zijn licht opsteken met boekentips en websites. Als die informatie even te veel van het goede is, dan zijn er verwijzingen naar liedjes over leven, herinneringen en dood. De rouwkalender kent geen data; de gebruiker kan op iedere dag starten want rouw laat zich niet vastleggen. De kalender heeft 400 velletjes, om te verscheuren zoals verdriet verscheurt. Het zijn er dus meer dan 365. Daarmee wordt het cliche ontkracht dat rouwen een jaar duurt: het duurt net zo lang als een rouwende daarvoor nodig heeft.
Ten Have, 2011, pap, 384 pp, € 15.95, 9789025961428
winkelwagen
Brink, Jos
Rouw op je dak. Verder leven na de dood van een dierbare
Rouwen betekent een moeilijke weg gaan: je weet dat je kunt lopen. maar je wilt eigenlijk niet verder. Er ligt een onoverzichtelijk traject voor je. Een rouwproces geeft uitdrukking aan pijn en verdriet, twee grote emoties die onlosmakelijk aan elkaar zijn verbonden. Het is een weg die je toch moet gaan. Naar een horizon waar hemel en aarde wellicht weer bij elkaar komen...

Rouwen is een proces van heling, het uiteindelijk accepteren van wat onvermijdelijk bleek. Er zijn vooralsnog alleen maarverliezers en je hebtgeen enkel uitzicht op winst. Wat jou is overkomen, is de meest traumatische ervaring die mensen kunnen hebben. En er is niemand die echt weet en kan meevoelen wat jij voelt, omdat geen twee mensen gelijk zijn, ook al hebben zij hetzelfde te doorstaan. Jouw verdriet is uniek.

Hoe groei je door je pijn heen? En kan dat? Hoe ga je om met je woede? En wat is berusting? In dit eerlijke boek probeert Jos Brink, pastor en stervensbegeleider, maar ook theatermaker (en dus een 'mensen-mens') geen gemakkelijke antwoorden te geven op alle vragen die je hebt. Wel herkent hij, vanuit zijn lange ervaring, jouw situatie. Hij kan je wellicht richting geven, een beetje sturen, waardoor eenzaamheid weer in tweezaamheid verandert. Dat wat de auteur zelf, en samen met anderen, heeft meegemaakt, vormt de basis van Rouw op je dak, bepaald niet alleen geschreven voor mensen die leven vanuit een religieuze optiek: wie je ook bent, waar je ook bij wilt horen, verdriet is verdriet.

Jos Brink legt je in dit boek geen waarheden op, maar probeert met je mee te gaan. Niet om je te dragen, want dat kan niet. Maar misschien kan hij jou wel weer leren lopen...

Lannoo, 2007, geb, 93 pp, € 9.95, 9789020969863
winkelwagen
Burgh, M. v.d.
Je geliefde verliezen: ondersteuning en inspiratie rond een ernstig zieke
Ten Have, 2005, pap, 138 pp, € 16.50, 9789025955960
winkelwagen
Buuren, Ari van
De Passie van leven, liefde en dood
Ten Have, 2009, pap, 189 pp, € 17.90, 9789025960377
winkelwagen
Dainan, Samira
Veertig dagen, mijn zoektocht naar troost
Veertig dagen is een ontroerend en inspirerend boek voor iedereen die ooit met verlies heeft moeten omgaan. Kort nadat Samira Dainans vader is overleden vertrekt ze naar Jeruzalem. In een stad die heilig is voor de drie grootste wereldreligies, zoekt ze naar vertroosting voor haar immense verdriet.

Alle religies kennen rituelen die de dood draaglijk proberen te maken. Maar waar vind je troost als individu? Met haar notitieblokje in de hand wandelt Samira langs de kerken, moskeeen en synagogen van Jeruzalem. In een uitzonderlijk heldere stijl doet ze verslag van haar rouwproces.

'Ontroerend, kwetsbaar en heftig!' - Abdelkader Benali

Ambo/Anthos, 2016, pap, 196 pp, € 19.99, 9789026328541
winkelwagen
Demytenaere , Bart
De last van het leven. Zelfmoord in Belgie en Nederland
Toen zijn broer op 29 augustus 1994 een einde aan zijn leven maakte, zat Bart Demyttenaere met veel persoonlijke en ook meer algemene vragen. Hij ging op zoek naar de antwoorden, met het boek 'De last van het leven' als resultaat. Deze bestseller uit 2000, die toen veel lovende pers kreeg, was aan een herwerkte en uitgebreide editie toe.

Na de heel persoonlijke openingsbrief aan zijn overleden broer volgt Demyttenaere een nuchtere aanpak: hij geeft definities en cijfers en weerlegt allerlei hardnekkige misvattingen. Het boek bevat ook een exhaustief overzicht van bekende zelfmoordenaars uit de Lage Landen en van de jeugdliteratuur die zelfmoord tot thema maakt. Daarnaast ging Demyttenaere het gesprek aan met tal van nabestaanden. Hoe beklijvend en pijnlijk de getuigenissen soms ook zijn, ze bieden weldoende herkenbaarheid, raadgevingen en troost aan iedereen die in zijn leven met (de idee aan) zelfmoord wordt geconfronteerd.

Van Gennep, 2012, pap, 256 pp, € 19.95, 9789461641052
winkelwagen
Doude van Troostwijk, C., e.a.
Laatste zintuig. Dichters en denkers over dood en rouw.
Katholieke Bijbelstichting, 2003, pap, 108 pp, € 19.50, 9789061737254
winkelwagen
Doyle, Derek / Woodruff, Roger / Distelmans, Wim
Handboek voor palliatieve zorg, van de International association for hospice and palliative care
Houtekiet, 2011, pap, 207 pp, € 18.50, 9789089241917
winkelwagen
Fenwick, P. & E. Fenwick
The Art of Dying
Continuum, 2008, pap, 251 pp, € 15.95, 9780826499233
winkelwagen
Fiddelaers-Jaspers, Riet
Met mijn ziel onder de arm. Tussen welkom heten en afscheid nemen
In dit boek wordt duidelijk hoe onlosmakelijk liefde en rouw met elkaar verweven zijn. Wie liefheeft, neemt het risico van verlies erbij. Want zonder rouw gaat het niet. Rouwen doen we niet alleen bij een verlies door de dood maar ook bij een verlies door echtscheiding, van werk, een ideaal of je thuisland. Aan de hand van stappen in de verliescirkel neemt Riet Fiddelaers-Jaspers de lezer mee op verkenning door het rouwlandschap. Haar rijke ervaring blijkt uit de voorbeelden uit de dagelijkse praktijk die ze beschrijft.
In de Wolken, 2011, geb, 182 pp, € 27.50, 9789077179000
winkelwagen
Fijen, L.
Leven met de dood voor ogen. Woorden die kracht geven
Een boek over het leven. Het leven van ieder die zijn of haar dierbare verliest. Ontroerende verhalen en troostende gedichten. Woorden waar vaak geen woorden zijn. Houvast om verder te leven in het niemandsland van de dood. Leo Fijen vroeg aan nabestaanden: welke teksten geven kracht en bieden troost? Dezelfde vraag stelde hij aan de belangrijkste rouwdeskundigen van Nederland en Vlaanderen (Marinus van den Berg, Riet Fiddelaers-Jaspers, Hans Bouma, Daan Westerink, Thomas Quartier, Jan Kerkhof Jonkman, Manu Keirse, Henk Vijver, Claire Vanden Abbeele, Minke Weggemans, Carlo Leget, Wout Huizing, Jan van den Bosch). Zij kozen ieder vijf gedichten en lichten die in dit boek toe met een persoonlijk verhaal.
Ten Have, 2011, pap, 208 pp, € 14.99, 9789025900229
winkelwagen
Gijsbers, L.
Ik en de verloren ander. Kleine filosofie van rouw en verlangen.
Meinema, 2014, pap, 125 pp, € 15.00, 9789021143699
winkelwagen
Gooijer, Willem
Het voorbij tegemoet, filosofen en de dood
De mens heeft door de eeuwen heen op veel manieren tegen de dood aangekeken en gepoogd ermee in het reine te komen. Het voorbij tegemoet bestaat uit twee delen.
In het eerste deel komt een groot aantal filosofen ter sprake die over dit onderwerp hebben gepubliceerd. Van Herakleitos tot Heidegger en van Augustinus tot Sartre. Hun gedachten worden becommentarieerd en met elkaar geconfronteerd. Dit levert een beeld op van de wijze waarop deze filosofische inzichten zich historisch ontwikkeld hebben.

In alle tijden en in alle culturen heeft de mens zich getracht te wapenen tegen het vooruitzicht van de sterfelijkheid. Deze zogenaamde onsterfelijkheidsstrategieen, die in het tweede deel ter sprake komen, worden tegen de achtergrond van de geschetste filosofische perspectieven besproken. Daarbij komen de volgende onderwerpen aan de orde: het streven om door middel van het nalaten van een bijzonder kunstwerk of het leveren van een buitengewone prestatie onsterfelijkheid te bereiken, de voortplanting als middel om iets van onze persoonlijkheid aan een volgende generatie over te dragen en het geloof in de onsterfelijkheid van de menselijke soort.

Speciale aandacht krijgt het hiernamaals. Als een uitvloeisel hiervan wordt een overzicht van het gedurende lange tijd gevoerde debat over de onsterfelijkheid van de ziel. Met deze beschrijving wordt tevens duidelijk gemaakt hoe de moderne mens aankijkt tegen zijn sterfelijkheid en waarom dit debat momenteel aan betekenis heeft ingeboet.

IJzer, 2013, geb, 444 pp, € 29.90, 9789086840977
winkelwagen
Graafland, T.
Het geloof heeft mij, fragmenten van leven bij ziekte en rouw
Ze had alles: een gelukkig huwelijk, leuke kinderen, en een diep verankerd geloof in God. Toen overleed onverwacht haar man op zeer jonge leeftijd. De vragen stormen over haar heen, de antwoorden laten haar geloof op zijn fundamenten schudden. Het geloof heeft mij is het persoonlijke verhaal van een jonge vrouw in diepe rouw. Het verdriet moet diep doorleefd worden, waardoor de oude, vertrouwde manier van geloven niet meer past - en toch kan ze God niet loslaten. Of laat God haar niet los?
Voorhoeve, 2012, geb, 95 pp, € 14.90, 9789029720243
winkelwagen
Hagoort, Annemarie
Durf te rouwen
Van de auteur: Door mijn werk als predikant was ik vertrouwd met het begeleiden van stervenden en rouwenden. Maar ik merkte dat deze ervaring vaak niet een hulp was in een gezin met opgroeiende kinderen en een werkende ouder. De volheid van het leven die zich aandient staat tegenover de eenzaamheid en het alleen komen te staan van ouderen. Het schrijven van gedichten en teksten was voor mij een manier van rouwen. Al schrijvende kwamen diepe emoties naar boven. Dit boekje is er een weerslag van. Misschien geeft het herkenning of is het anders ervaren.
Narratio, 2006, pap, 119pp, € 12.50, 9789052633169
winkelwagen
Horst, Wim ter
Over troosten en verdriet
In herdruk, verschijnt hopelijk april 2014
Kok, 2007, pap, 203 pp, € 18.99, 9789043514170
winkelwagen
Hulzebos, Bram, Bert Bakker
Loden last, het taboe op zelfmoord
Wat gebeurt er na een zelfmoord? Dan komen voor de nabestaanden de vragen: hadden ze dit kunnen zien aankomen, hadden ze het kunnen voorkomen? Bram Hulzebos en Bram Bakker stelden deze vragen open en direct aan familie en vrienden en kregen opmerkelijke antwoorden. Zo bleken de achterblijvers zich vaak buitengesloten te voelen op het moment dat hun familielid of vriend in aanraking kwam met professionele hulpverlening. Hoe komt dat? Bakker en Hulzebos zijn niet bang voor ongemakkelijke conclusies.

In deze nieuwe editie van dit belangrijke boek wordt teruggekeken op de mensen die eerder hun verhaal vertelden. De schrijvers voegden nieuw materiaal toe en gingen terug naar de nabestaanden om te zien hoe het nu met ze is.

Atlas Contact, 2012, pap, ca 258 pp, € 19.95, 9789025439408
winkelwagen
Jansen, W.
Waar ben je nu? Over de dood van onze dierbaren
Dit boek is geschreven voor ieder die een dierbare verloor aan de dood. Het biedt perspectief voor hen die zich niet meer kunnen vinden in het traditionele hemelgeloof, maar evenmin genoegen nemen met 'dood is dood'.
Skandalon, 2011, pap, 122 pp, € 13.95, 9789490708269
winkelwagen
Jansen, Wim
De liefde en de dood. Lichte gedachten voor een donkere tijd.
Lichte gedachten voor een donkere tijd, geschreven vanuit de persoonlijke en pastorale ervaring met de dood. Het wijst een weg om in het reine te komen met het verlies en een spoor uit te zetten om het nabestaan als een uitdaging en opdracht te leren. Zonder de lege plek te verdoezelen benoemt Jansen de momenten van rust en troost. Een boek dat pastores woorden geeft in deze moeilijke situatie en herkenning en troost bij de nabestaanden. Naast persoonlijk gebruik ook bruikbaar bij gespreksgroep rouwverwerking of als geschenk bij de 'verjaardag' van begrafenis of crematie.
Narratio, 2003, pap, 72 pp, € 8.00, 9789052633190
winkelwagen
Jong, M. de
Verlies is verandering
Ten Have, 2005, pap, 192 pp, € 17.50, 9789025954253
winkelwagen
Keirse, Manu
Later begint vandaag, antwoorden over de laatste levensfase, palliatieve zorg en euthanasie
Het maatschappelijk debat rond palliatieve zorg en euthanasie woedt volop, maar patienten en hun omgeving blijven nog al te vaak in de kou staan. Velen van hen raken verstrikt in de medische en juridische mallemolen en zijn op zoek naar duidelijke informatie. Manu Keirse beantwoordt in dit boek dertig concrete vragen. Hoe kun je je bijvoorbeeld voorbereiden op het afscheid? Wat zijn de mogelijkheden op het vlak van palliatieve zorg en euthanasie? Hoe kun je zelf beslissen hoe je de laatste fase van je leven wilt vormgeven? En wat als een zieke niet meer in staat is zelf beslissingen te nemen?

Dit boek helpt patienten, familie en zorgverleners om op een serene manier met een levenseinde om te gaan. Psycholoog Manu Keirse luisterde meer dan veertig jaar naar de ervaringen van patienten en hun omgeving. Hij zag hoe volwassen kinderen worstelden met de zorg voor hun ouder wordende en zorgbehoevende ouders, en zich afvroegen of ze wel alles hadden gedaan wat mogelijk was. Hij hoorde wat werkte in hun leven, en wat niet, en op welke manier je een goede herinnering kunt nalaten. Op basis van deze ervaringen reikt hij in dit boek concrete inzichten en vele suggesties aan om de laatste periode van het leven zo zinvol mogelijk te maken.

Manu Keirse is psycholoog, doctor in de geneeskunde en hoogleraar aan de faculteit Geneeskunde van de K.U. Leuven. Hij is voorzitter van de Federale Evaluatiecommissie Palliatieve Zorg, het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen in Brussel en diverse zorgvoorzieningen in Vlaanderen. Eerde verschenen van hem o.a. Helpen bij verlies en verdriet, Vingerafdruk van verdriet en Van het leven geleerd.

Lannoo, 2011, pap, 266 pp, € 17.99, 9789020995640
winkelwagen
Keizer, Bert
Het refrein is Hein, leven en sterven in een verpleeghuis
Het probleem van de mens is dat hij een geest heeft en een lichaam is. Het lichaam gaat onherroepelijk dood en de geest kan zich nooit ontdoen van dit besef: Het refrein is Hein .

Het refrein is Hein is de kroniek van een arts die met zo min mogelijk illusies voor zijn patienten een weg zoekt naar het graf. Onvermijdelijk botst hij daarbij op twee mythes: Godsdienst en Geneeskunde. Zijn worsteling met deze twee leidt tot een aantal onvergetelijke situaties waarin lijden, lachen, denken en de Dood om elkaar heen wervelen in een unieke danse macabre.

Boom, 2003, pap, 314 pp, € 24.50, 9789058751058
winkelwagen
Knottnerus, B.J.
Aanvaardbaar levenseinde? Over leven en dood, euthanasie en stervensbegeleiding
Koninklijke BDU Uitgeverij B.V., 2005, pap, 175 pp, € 17.50, 9789070150785
winkelwagen
   
Kooij, Jolien van der, Wouter de Jonge
Leven met zelfdoding, 60 brieven van nabestaanden over hun verdriet en liefde, woede en respect, wanhoop en hoop
Wat gebeurt er met je nadat je kind, je partner, je vader of moeder, een broer, zus of hele goede vriend zichzelf om het leven brengt? Hoe ziet je leven er na zo'n ingrijpende gebeurtenis uit?

Dit boek hoopt antwoord te geven op die vragen. Het bestaat uit zestig brieven van mannen en vrouwen die in het verleden met zelfdoding van een dierbare te maken hebben gehad. In hun brieven richten ze zich tot een - voor hen onbekende - lotgenoot. Iemand die onlangs hetzelfde heeft meegemaakt en die ze hopen te helpen door hun eigen ervaring te delen.

De brieven van de nabestaanden gaan over hun verdriet en liefde, woede en respect, wanhoop en hoop. Stuk voor stuk persoonlijk. Soms adembenemend, hartverscheurend, verschrikkelijk. Soms heel praktisch: met tips om het leven door te komen.

De auteurs hopen dat heel veel mensen die nu met zelfdoding worden geconfronteerd er troost uit kunnen halen. Voor professionals biedt dit boek een inzicht in het leven van iemand na de zelfdoding van een naaste.

Sinds 1883 uitgevers, 2014, pap, 216 pp, € 19.50, 9789078342007
winkelwagen
Kooij, Puck (samenst. en inl.)
Heden gij, morgen ik: gedenken in proza en poezie
Thomas Rap, 2004, pap, 199 pp, € 15.50, 9789060055212
winkelwagen
Kooi, Margriet van der
Verdriet is een werkwoord
Rouwen om het verlies van een geliefde, je baan, je gezondheid. Verdriet omdat je kinderloos of single bent. Niemand heeft ervoor gestudeerd, voor verdriet hebben en rouwen.

Er zijn mensen die zeggen dat het een weg is die je moet afleggen, maar verdriet lijkt vaak meer op een doolhof. Of een wenteltrap: soms denk je dat je niet verder komt, maar als je goed kijkt, verandert het perspectief toch. Rouwen is een persoonlijk antwoord op leed. Niemand kan het van je overnemen of voorschrijven hoe het moet, maar er zijn wel een paar dingen die kunnen helpen.

Dit boek gaat over rouw en verdriet, over wat normaal is, over wat je beter wel of niet kunt doen. Het is bedoeld als steun, om je eigen weg te vinden in het land van verdriet.

Boekencentrum, 2013, pap, 143 pp, € 13.90, 9789023926337
winkelwagen
Kouwen, Lotte van
Samen sterk op eigen kracht
In Samen sterk op eigen kracht beschrijft beeldend therapeut Lotte van Kouwen hoe rouwen werkt, welke gevoelens daarbij komen kijken en hoe we die gevoelens al dan niet uiten. Iedereen rouwt verschillend, en kinderen rouwen weer anders dan volwassenen.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat het heel goed mogelijk is om als ouder je kind te begeleiden in zijn of haar rouwproces. Dat werkt Van Kouwen uit in het tweede deel van deze uitgave: creatieve werkvormen. Op een prachtige manier worden waardevolle activiteiten die kunnen helpen bij het verwerken van verdriet, stap voor stap toegelicht. De activiteiten zijn bedoeld om gezamenlijk te doen, juist hierdoor ontstaan vaak gesprekken en wordt de kracht van het gezin gestimuleerd.

Tot slot bevat dit boek een bijzonder spel waarmee het gezin het verlies 'spelenderwijs' kan verwerken. Op de binnenkant van het omslag vind je het spelbord.

Uitgeverij Pica, 2013, pap, 52 pp, € 17.95, 9789077671962
winkelwagen
Kubler-Ross, Elisabeth
De cirkel van het leven. De autobiografie
Ambo, 1997/2006, pap, 300 pp, € 19.95, 9789026319631
winkelwagen
Kubler-Ross, Elisabeth
Dood, het laatste stadium van innerlijke groei
De dood is de sleutel van de deur naar het leven. Als wij aanvaarden dat ons leven begrensd is, vinden wij de kracht om de rollen en verwachtingen die ons vreemd zijn van ons af te zetten. Uitgaande van deze overtuiging bracht Elisabeth Kubler-Ross in dit boek uitspraken, meningen en denkbeelden over de dood bijeen.

Elisabeth Kubler-Ross (1926-2004) was een wereldberoemde medicus, psychiater en thanatoloog. Ze kreeg bekendheid door haar werk met kinderen en aidspatienten, en introduceerde de hospitiumbeweging in de Verenigde Staten. Haar boeken zijn vertaald in meer dan twintig landen.

Ambo, 2006, pap, 251 pp, € 20.95, 9789026319662
winkelwagen
Kubler-Ross, Elisabeth
Intens leven en sterven
Karnak, 1996, pap, 192, € 18.00, 9789063500757
winkelwagen
Kubler-Ross, Elisabeth
Over de dood en het leven daarna
Op het gebied van het onderzoek naar sterven en dood moet Elisabeth Kubler-Ross als de autoriteit worden beschouwd. In de ontelbare uren die ze bij stervenden doorbracht, maakte ze aantekeningen van hun gedrag en noteerde ze hun uitspraken. Het werd haar duidelijk dat zij die door de dood zijn getekend, niet aan hallucinaties lijden wanneer ze beweren gestorven personen te zien die hen opwachten. Klinisch dode blinden deelden haar mee dat ze tijdens de uittreding uit hun lichaam weer konden zien, terwijl kinderen die door chemotherapie kaal waren geworden, in hun buitenlichamelijke toestand al hun haar weer hadden. De stervenden en de weer tot leven gewekte klinisch doden zijn de belangrijkste bronnen voor het onderzoek van Elisabeth Kubler-Ross naar het leven na de dood. Uit dit onderzoek vloeit voort 'dat elke soort dood waarover wetenschappers spreken, in realiteit helemaal niet bestaat; de dood is immers een overgaan in een nieuwe bewustzijnstoestand, waarin men doorgaat met voelen, zien, horen, begrijpen, lachen en waarin men de mogelijkheid heeft om zowel qua ziel als qua geest te groeien'.

Elisabeth Kubler-Ross (1926-2004) was een wereldberoemde medicus, psychiater en thanatoloog. Ze kreeg bekendheid door haar werk met kinderen en aidspatienten, en introduceerde de hospitiumbeweging in de Verenigde Staten. Haar boeken zijn vertaald in meer dan twintig landen.

Ambo, 2007, pap, 72 pp, € 9.95, 9789026320934
winkelwagen
Kubler-Ross, Elisabeth, David Kessler
Lessen voor levenden, gesprekken met stervenden
In 1969 verscheen er een boek, dat vrijwel meteen een bestseller werd en de auteur wereldberoemd maakte. Het boek behandelde toch een onderwerp, dat in die tijd nog veel taboes kende: de dood. Inmiddels beleeft dit boek zijn 32ste druk en inhoudelijk is er door de uitgever - in Nederland in ieder geval - niets veranderd of aangevuld. De auteur heeft veel losgemaakt: zij durfde met terminale patienten te spreken over wat hen bezighoudt: hun toekomstige dood. In veel ziekenhuizen was men in eerste instantie geschokt omdat zij daarover wilde praten met die patienten. Artsen en andere hulpverleners hadden overwegend nog de overtuiging, dat men diende te zwijgen over die zo nabije dood. Inmiddels is er een hausse in boeken en artikelen, waarin mensen openlijk hun ervaringen en gevoelens terzake bespreken en Elizabeth Kubler-Ross, de ervaren en vastbesloten psychiater-thanatologe, geeft nog steeds de toon aan en pleit voor gevoelens en ervaringen van de stervende mens.

Elisabeth Kubler-Ross (1926-2004) was een wereldberoemde medicus, psychiater en thanatoloog. Zij kreeg bekendheid door haar werk met kinderen en aidspatienten, en introduceerde de hospitiumbeweging in de Verenigde Staten. Haar boeken zijn vertaald in meer dan twintig landen.

Ambo, 2006, pap, 314 pp, € 19.95, 9789026319648
winkelwagen
Kubler-Ross, Elisabeth, David Kessler
Levenslessen, over het leven voor de dood
Iedereen stelt zichzelf op een zeker moment de vraag: 'Is dit hoe ik mijn leven wil leven?' Het leven is kort, en vaak ontdekken we pas achteraf - soms te laat - wat we echt belangrijk vinden. In Levenslessen - haar eerste boek over het leven - laat Elisabeth Kubler-Ross samen met David Kessler zien hoe we ons leven in al zijn volheid kunnen beleven. Uit hun jarenlange ervaring met stervenden komen zij tot een aantal praktische en spirituele lessen voor het leven. Van de les van de liefde tot de les van het geluk leren zij ons over angst, hoop en relaties - en over hoe wij tevreden kunnen zijn met het leven dat we leiden.

Elisabeth Kubler-Ross (1926-2004) was een wereldberoemde medicus, psychiater en thanatoloog. Zij kreeg bekendheid door haar werk met kinderen en aidspatienten, en introduceerde de hospitiumbeweging in de Verenigde Staten. Haar boeken zijn vertaald in meer dan twintig landen.

David kessler is deskundige op het gebied van de laatste levensfase en heeft honderden mensen begeleid in die periode van hun leven. Van zijn hand verscheen eerder Het recht om waardig te sterven, dat in elf talen werd vertaald.

Ambo, 2006, pap, 256 pp, € 19.95, 9789026319655
winkelwagen
Kubler-Ross, Elisabeth, David Kessler
Over rouw. De zin van de vijf stadia van rouwverwerking
In Over rouw, het boek dat Elisabeth Kubler-Ross kort voor haar dood voltooide, gaan zij en haar coauteur David Kessler dieper in op de vijf stadia van rouwverwerking om mensen die om welke reden dan ook rouwen, te laten zien hoe ze de moed kunnen vinden hun leven voort te zetten. De auteurs schrijven over onder andere verdriet, dromen, isolatie, genezing, kinderen, en zelfs seks, en laten zien hoe het rouwproces het rouwen niet alleen zin, maar ook een helende kracht kan verlenen.

In haar allereerste boek, Lessen voor levenden, stelde Elisabeth Kubler-Ross vast dat het rouwproces uit vijf stadia bestaat: ontkenning en isolering, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. In de loop van de tijd werd duidelijk dat niet alleen rouwenden door deze vijf stadia heen moeten, maar dat iedereen die een moeilijke of traumatische gebeurtenis heeft doorgemaakt met dit proces geconfronteerd wordt. In Over rouw gaan Elisabeth Kubler-Ross en David Kessler dieper in op deze stadia.

Ambo, 2006, pap, 265 pp, € 20.95, 9789026319624
winkelwagen
Lange, Albert de
Het is tijd - Laatste berichten van Albert de Lange
Het is maar weinigen gegeven om zo treffend naar de achterblijvers te zwaaien als Albert de Lange deed in zijn columns in Het Parool. Als krantenlezer denk je: hoe lang kan dit goed gaan? Want we zijn wel op weg naar Zorgvlied. De ontknoping is duidelijk, maar hoeveel zijpaden bestaan er voordat je bij het graf beland bent? Je leest zijn stukken daarom met een zekere huiver, die ook nog eens gevoed wordt door de lastige vraag of je het zelf zo zou kunnen, dat sterven.

Dit boek vormt een bundel van de column Deadline, die Albert de Lange voor Het Parool schreef over zijn ziekteproces. Met bijdragen van vriend en collega Paul Arnoldussen en euthanasie-expert Bert Keizer.

Boom, 2015, pap, 20 pp, € 15.00, 9789089536730
winkelwagen
Lee, I. van der.
De muze van het herdenken. Vijf jaar Allerzielen Alom
De Muze van het Herdenken is een kleurrijk boek dat zichtbaar maakt hoe kunst het traditioneel katholieke Allerzielenfeest in een seculiere samenleving opnieuw betekenis geeft.

In 2005 begon kunstenaar Ida van der Lee met haar project Allerzielen Alom op de Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam. In vijf jaar tijd hebben 33.000 mensen op begraafplaatsen overal in het land hun overleden dierbaren gevierd om wie ze waren en wat ze ook nu nog te vertellen hebben. De reeks rituele kunstvormen is uitgebreid en er zijn methodes ontwikkeld om de opgedane kennis over te dragen aan kunstenaars, pastoraal en maatschappelijk werkers en de uitvaartbranche. Dit boek wil laten zien dat kunst een nieuwe, inspirerende vorm van herdenken kan bieden.

Ida van der Lee (1961) is beeldend kunstenaar en auteur van Allerzielen Alom. Kunst tot herdenken, dat in 2008 bij Meinema verscheen.

Meinema, 2010, pap, 96 pp, € 17.50, 9789021142807
winkelwagen
Leget, C.
Ruimte om te sterven. Een weg voor zieken, naasten en zorgverleners
Dit boek is geschreven zowel voor mensen die zich met hun levenseinde geconfronteerd zien, als voor mensen die - al dan niet beroepshalve - te maken hebben met het levenseinde van een ander. Carlo Leget laat in dit boek zien dat een goede omgang met het levenseinde alles te maken heeft met het geven en ervaren van ruimte.

In deze herziene uitgave zijn een aantal belangrijke verbeteringen aangebracht en praktische handvatten tegevoegd.

Terra Lannoo, 2003 / 2012, pap, 207 pp, € 17.99, 9789401402170
winkelwagen
Liegeois, A.
Schroomvol nabij. Pastorale begeleiding bij euthanasie
Halewijn, 2011, pap, 144 pp, € 16.50, 9789085280767
winkelwagen
Ligten, Alex van
Vertalen van verdriet. Gideon de dichter & Gideon de richter
Aan de hand van een klassieke tekst uit de wereldliteratuur (Gideon de richter) schrijft een vader over zijn zoon, Gideon 'de dichter'. De ontzetting over diens zelfgekozen dood en de verwarring van het eerste jaar krijgen vorm in een openhartig zelfonderzoek. Hoe verder te leven na zo'n vreselijke gebeurtenis? 'Zoals iemand kan vergaan van verdriet, ben ik gaan vertalen van verdriet', schrijft Van Ligten in het eerste hoofdstuk. Zoekend en tastend geeft hij taal aan zijn verdriet, woorden aan zijn woede en onbegrip. Tegelijkertijd eert hij zijn zoon, in opgehaalde herinneringen, in poezie en andere taaluitingen van diens hand, want Gideon was in alles 'een taalman'.

Van Ligten neemt de lezer mee in zijn zoektocht naar de toedracht, naar het vertrouwde maar ook verborgen leven van zijn zoon. Wat heeft hem bezield? En hoe dicht kun je daarbij komen? Tegelijkertijd duikt hij in het leven van de bijbelse Gideon, wat bijzondere verbanden met zijn eigen zoon oplevert en met onze huidige tijd waarin instanties, zoals incassobureaus, even harteloos kunnen zijn als de Midjanieten in de richterentijd.

Gideon van Ligten (27 februari 1975 - 9 oktober 2013) was trainer-coach van verschillende voetbalteams in Friesland en Groningen. Hij was docent Nederlands in het voortgezet onderwijs, lid van de redactie van het literair tijdschrift Tzum en redacteur van de boeken van Alex van Ligten, zijn vader.

Alex van Ligten (9 oktober 1947) is theoloog en vertaler. Hij publiceert boeken en artikelen over bijbelse theologie en vertaalde de klassieker van Franz Rosenzweig, De Ster van de Verlossing. Hij is de auteur van de veelgeprezen prekenbundel Intussen is het ook weer droog geworden.

Skandalon, 2014, pap, 152 pp, € 14.95, 9789490708894
winkelwagen
Linden, Carel ter
Een land waar je de weg niet kent: omgaan met rouwenden, een handreiking voor wie in zijn omgeving te maken heeft met mensen in rouw
Carel ter Linden heeft jarenlang leiding gegeven aan gespreksgroepen voor mensen die hun partner verloren hebben. In hun verhalen trof hem telkens weer hoe dubbel eenzaam mensen in zon situatie kunnen worden, omdat de naaste omgeving hun verdriet niet goed aanvoelt en begrijpt. Het verlies van een man, een vrouw, een kind, behoorde vroeger veel meer tot het gewone leven: men groeide ermee op. In deze tijd, en in onze westerse cultuur, is de dood meer en meer naar de achtergrond gedrongen. Daarom moeten we weer leren, wat het verlies van een man of vrouw, vriend of vriendin voor de betrokkene meebrengt. Dit boekje wil helpen de rouwende in ons midden beter te begrijpen en tot steun te zijn.
Meinema, 2004, pap, 80 pp, € 11.90, 9789021136226
winkelwagen
Linden, Nico ter
Mijn vader
'Mijn vadertje, hij was rechtvaardigheid,' dichtte Marnix Gijsen, en getuige dit fijnzinnige en ontroerende boekje gelden die woorden ook voor Nico ter Lindens vadertje, die op negenennegentig jarige leeftijd stierf. Flarden verleden komen in deze 'eeuw van mijn vader' voorbij, een ver verleden naar het schijnt, terwijl het tochmaar zo kort geleden is.
Balans, 2011, geb, 69 pp, € 4.95, 9789460033308
winkelwagen
Loenen, Gerbert van
Lof der onvolmaaktheid, waarom zelfbeschikking niet genoeg is om goed te leven en te sterven
In Lof der onvolmaaktheid pleit Gerbert van Loenen voor een diepgaander debat over euthanasie. Volgens Van Loenen biedt de media een oppervlakkige en eenzijdige blik op het debat over euthanasie.

In het huidige debat over euthanasie en hulp bij zelfdoding staan noties als zelfbeschikking en het vermijden van uitzichtloos en ondraaglijk lijden centraal. Daarmee wordt volgend Gerbert van Loenen voorbij gegaan aan belangrijke begrippen als verbondenheid en overgave. Hij vindt het mensbeeld in het publieke debat te individualistisch. Ook is het volgens hem een illusie om te denken dat mensen zo rationeel zijn dat ze op dit moment al precies weten wat ze in de toekomst wel of niet willen.

Mensen met een ziekte of een handicap hebben meer keuzes dan de media laten zien. Aan de hand van concrete voorbeelden, waaronder spraakmakende documentaires als Het beste voor Kees (2014) en Moeders springen niet van flats (2014), laat Gerbert van Loenen zien welke vragen aan bod komen, maar vooral welke vragen niet worden gesteld.

Met een voorwoord van Christa Anbeek.

Ten Have, 2015, pap, 160 pp, € 17.50, 9789025904272
winkelwagen
Loenen, G. van
Hij had beter dood kunnen zijn. Oordelen over andermans leven
Van Gennep, 2009, pap, 222 pp, € 16.90, 9789055153930
winkelwagen
Maes, Johan, Evamaria Jansen
Ze zeggen dat het overgaat, het boek dat je helpt om te gaan met rouw en verdriet
Als we rouwen en verdriet hebben, hebben we geen behoefte aan een vermanend vingertje, aan cliches, aan opmerkingen dat we ons verlies moeten verwerken, loslaten of een plaats geven. Er wordt van ons verwacht dat er binnen zo kort mogelijke tijd een eindpunt komt aan onze rouw, dat het overgaat. In de praktijk blijkt dat we nou net niet loslaten maar een zoektocht starten naar een andere vorm van vasthouden of verbinden. Rouw houdt nooit op, maar ontvouwt en ontwikkelt zich in de loop van ons leven en maakt deel uit van wie we zijn. We hebben het recht om te rouwen, op onze eigen manier, bewegend tussen kwetsbaarheid en kracht. Zelfs als je de pijn van een ingrijpend verlies levenslang met je meedraagt, hoeft dit geenszins in te houden dat je minder gezond en minder veerkrachtig bent.

In dit baanbrekende boek wordt een aantal maatschappelijke mythes over rouw ontkracht. De auteurs hebben gegevens uit het meest recente wetenschappelijke onderzoek samengebracht met ervaringen uit hun praktijk als psychotherapeut en rouwtherapeut. Theoretische inzichten en concrete praktijkvoorbeelden worden afgewisseld met verhalen die raken tot in de ziel.

Dat alles maakt van dit boek een mild boek over rouwprocessen, met veel respect en erkenning voor de 'gekwetste krijgers' die dag na dag ingrijpend verlies in hun leven moeten meedragen...

Witsand, 2013, pap, 240 pp, € 17.95, 9789490382889
winkelwagen
   
Maes, Johan, Harriette Modderman (red)
Handboek rouw, rouwbegeleiding, rouwtherapie. Tussenpreventie en interventie
Dit Handboek Rouw, Rouwbegeleiding, Rouwtherapie slaat een brug tussen de wetenschappelijke theorievorming en de ervaringen en toepassingen binnen de praktijk. Met zo'n vijftig auteurs uit Nederland en Vlaanderen en meer dan veertig hoofdstukken biedt het een schat aan informatie en inspiratie voor wie rouwenden helpt in de praktijk. In het eerste deel wordt een stand van zaken opgemaakt van de actuele inzichten en uitdagingen op het vlak van rouw. In het tweede deel wordt het nieuwe, integratieve model van rouw vanuit diverse therapeutische perspectieven bekeken. In het derde deel wordt rouw uitgewerkt binnen specifieke thema's, doelgroepen en interventies.

Over de opzet van het Handboek: Vooral moeten wij, onderzoekers en hulpverleners, met groot respect luisteren naar de verhalen van de rouwenden zelf, want zij kunnen ons het best leren of en hoe ze geholpen willen worden in vaak complexe rouwprocessen die hun leven hypothekeren. Het is dan ook onze grootste bekommernis met dit handboek hulpverleners maar ook opvoeders, zorgverstrekkers, beleidsmensen warm te maken voor een betere opvang van rouwenden in een maatschappij die hen op dit vlak vaak in de kou laat staan. - Johan Maes & Harriette Modderman

Johan Maes is rouwtherapeut en trainer. In 2007 bracht hij al een synthese van het belangrijkste wetenschappelijke onderzoek in het handboek Leven met gemis en in 2009 met het publieksboek Ze zeggen dat het overgaat. Hij is verantwoordelijk voor de opleiding Verlies- en rouwconsulent van de Artevelde Hogeschool in Gent en de opleiding Rouwtherapie van de Faculteit Mens en Samenleving.

Harriette Modderman is vrij gevestigd psychosociaal therapeut en heeft zich gespecialiseerd in ambulante rouw- en verliesbegeleiding, bij de mensen thuis, binnen een grote onderwijsinstelling en een uitvaartonderneming. Ze is procesbegeleider bij het Landelijk Steunpunt Rouw en is verbonden aan de stichting 'Doe mij maar een nieuwe toekomst'.

Witsand, 2014, geb, 704 pp, € 49.95, 9789492011039
winkelwagen
Maes, Johan (red)
Leven met gemis, handboek over rouw, rouwbegeleiding en rouwtherapie
Leven met gemis, een handboek voor hulpverleners, is een boek dat een grote leemte invult in ons taalgebied op het vlak van rouw, rouwbegeleiding en rouwtherapie. In het eerste deel'Een nieuwe visie op rouw' worden oude rouwmythes ontsluierd en laat de auteur u kennismaken met een nieuw rouwparadigma. Ten slotte wordt stilgestaan bij de vraag naar de zin of onzin van onze rouwzorg de dag van vandaag. Veel van wat we op het vlak van positieve impact van rouwbegeleiding en rouwtherapie tot nu toe als vanzelfsprekend hebben aangenomen, blijkt niet te kloppen. De contouren van een nieuwe invulling van rouwtherapie worden geschetst.

In het tweede deel 'Naar een andere aanpak van rouwbegeleiding en rouwtherapie' komen meerdere hulpverleners aan het woord die vanuit hun specifieke therapeutische benadering of context op weg gaan met nabestaanden. Ze geven elk op hun manier een inkijk in de wereld van de rouwbegeleiding en de rouwtherapie. Ook die rouwende die op zoek is naar meer inzicht in h et rouwproces of naar meer informatie over de werking van rouwcounseling en rouwtherapie kan in dit handboek zijn of haar gading vinden

KVLV, 2009, geb, 341 pp, € 25.00, 9789080994843
winkelwagen
Matznetter, Beate
Samen verder na verlies van een kind
De dood van een kind heeft een enorme impact op de relatie tussen ouders. Beiden verwerken het verlies op hun eigen manier. Vaak heel verschillend. Ook de tijd heeft invloed op hun rouw. Soms lukt het hun niet om samen verder te gaan, maar soms is het beter om uit elkaar te gaan. Er is daarbij geen goed of fout. Samen verder van Beate Matznetter, psycholoog, rouwbegeleider en ervaringsdeskundige, helpt je om meer te begrijpen van de processen die er spelen tijdens deze specifieke periode van rouw.
Ten Have, 2014, pap, 159 pp, € 14.95, 9789025903725
winkelwagen
Meiden, A. van der
In de dood kun je niet wonen. Anders kijken naar weggaan en achterblijven
Anne van der Meiden over dit boek:'We kunnen er niet om heen: in alles wat met sterven, begraven en rouwverwerking te maken heeft, zijn in betrekkelijk korte tijd opvallende en veelsoortige veranderingen opgetreden. Mensen praten opener over de dood, ze verwerken hun verdriet in nieuwe rituelen en staan zichzelf toe na te denken over nieuwe inzichten om uitzichtloos lijden te beeindigen. Aan de hand van wat ik in de praktijk meemaakte en erover las, wil ik die veranderingen in de beleving van dood en rouw proberen een gezicht te geven en anders te kleuren. Daarbij zoek ik naar noodzakelijke relativering van oude beelden van de dood, omdat mensen zwaar onder die beelden kunnen lijden. Ik doe dat in het besef dat elk leven tot een einde komt en dat de beleving van dood en rouw niet volledig te beheersen valt. Het is gewoon niet waar dat de dood doodgewoon is geworden. De dood went nooit, want je kunt er niet in wonen'.

Anne van der Meiden is theoloog, communicatiewetenschapper en publicist. Velen zullen hem kennen als voorganger in trouw-en doopdiensten van het koninklijk huis. Anne van der Meiden vertaalde de Bijbel in het Twents.

Meinema, 2007, pap, 127 pp, € 13.30, 9789021141565
winkelwagen
Monnink, H.J.de
Verlieskunde, handreiking voor de beroepspraktijk, 5-e druk
Niet iedereen beschikt over voldoende zelfzorgcapaciteiten om actief en bewust, op zijn eigen wijze en in zijn eigen tempo, afscheid te nemen. Of het nu gaat om afscheid nemen van een overledene, van de eigen gezondheid, van het werk, van een lichaamsdeel of het land van herkomst. Voor deze mensen is zorgvuldige professionele support onmisbaar. Over welke competenties dient een professional te beschikken om clientgerichte multimethodische verliesbegeleiding te kunnen geven?

In Verlieskunde wordt deze vraag volledig beantwoord. Deze vijfde, geheel herziene druk biedt alle kennis over verlies, verliesverwerking en verliesbegeleiding die een beroepskracht nodig heeft om competent te worden in verliesbegeleiding. Allereerst worden de drie verliesverwerkingsfactoren ontleed: welke impact heeft verlies? Hoe gaat iemand ermee om (verliescoping)? En hoe voelt iemand zich gesteund (verliessupport)? Hoe steunen of blokkeren deze drie factoren de drie rouwtaken waarvoor iemand staat bij verlies? Vervolgens wordt de meest actuele kennis over methoden en technieken in de verliesbegeleiding en rouwtherapie beschreven. Een nieuw element hierin is bijvoorbeeld de verlieskunde-zorgstandaard, een middel om de samenwerking tussen professionals te verbeteren.

Ook de vaardigheden die een professional nodig heeft om zelf gezond te blijven, komen aan de orde. Een compleet nieuw hoofdstuk verschaft de meest recente informatie over het unfinished-businesssyndroom (UBS). Dit kan een belangrijke bijdrage leveren in het herkennen en gericht ondersteunen van mensen die, soms tientallen jaren, zijn vastgelopen in oud zeer.

Reed Business Education, 2008, geb, 378 pp, € 54.50, 9789035229938
winkelwagen
Nouwen, Henri
Bevrijd je verdriet. Troost voor tijden van pijn en rouw
Bevrijd je verdriet is speciaal voor mensen die het zwaar hebben in hun leven. Terwijl Nouwen de menselijke vragen over lijden en rouw volledig recht doet - waarom laat God dit toe? - richt hij zich op de diepere vraag: hoe kunnen we het leed een plaats geven, zonder het te ontkennen?

Nouwen laat zien dat we, zelfs in onze diepste wanhoop, het oog op God gericht kunnen houden. Door God te betrekken in ons verdriet hoeven we onze weg niet alleen te gaan. Ook in moeilijke tijden kunnen we ons leven grondvesten in vreugde en hoop. Zo komt er ruimte voor troost en genezing.

Ten Have, 2011, pap, 125 pp, € 14.99, 9789025961459
winkelwagen
Paul, H. en W. de Braal (red.)
Dood voor onze ogen. Leven in het licht van de eeuwigheid
Christenen geloven dat Jezus de dood heeft overwonnen. Toch laat de gereformeerde traditie een verlegenheid met de dood zien. Welke plaats kan en mag de dood hebben?

De auteurs van deze bundel onderzoeken de manieren waarop in een 21e-eeuws Nederland met dood en eeuwigheid wordt omgegaan. Vervolgens laten de Bijbel en inspirerende historische figuren als Kierkegaard en Augustinus zien wat een christelijke manier van leven met de dood kan zijn.

Kok, 2011, pap, 235 pp, € 14.90, 9789043519489
winkelwagen
Perkins, W.
Stervenskunst. Een christelijke voorbereiding op het overlijden
Kok, 2010, geb, 93 pp, € 12.50, 9789088651106
winkelwagen
Pijnenburg, M.& Leget, C. (red.)
Multicultureel sterven in het ziekenhuis
Prudentiareeks, Damon, 2006, pap, 112 pp, € 12.50, 9789055737062
winkelwagen
Plantier, Edith
Ik zag mijzelf in liefde en rouw. Kracht hervinden na de dood van dierbaren
Predikante en wetenschapper Edith Plantier heeft naam als deskundige op het gebied van sterfprocessen en rouwverwerking. In tien jaar tijd werd zij geconfronteerd met het overlijden van haar man, haar ouders, talrijke vrienden en familieleden. De invloed daarvan op haar werk en leven beschrijft ze in dit boek. Het levert ontroerend mooie hoofdstukken op, waarin zij de balans bewaart tussen observaties, emoties en reflecties.
Ten Have, 2011, pap, 190 pp, € 16.95, 9789025900649
winkelwagen
Polspoel, Arthur
Eenzaam sterven? Communicatie in de palliatieve zorg
De periode van terminaal ziek zijn, is soms een van de eenzaamste in een mensenleven. Want iemand die weet dat hij moet sterven, weet dat hij de weg uiteindelijk alleen moet gaan. Nabijheid en inlevende communicatie met naasten en helpers kunnen de eenzaamheid enigszins opheffen. Onbegrip of onzorgvuldige communicatie vergroten juist de eenzaamheid. Goede communicatie in de palliatieve zorg is dus echt van 'levensbelang'.

Hoe kun je de eenzame weg van de patient en zijn naasten verlichten? Hoe kun je de nabijheid intensiveren? Hoe vang je signalen van eenzaamheid op. Ook al zijn ze verpakt in ontkenning, opstandigheid, vertwijfeling, wroeging? Dit boek geeft aanknopingspunten om deze signalen te ontdoen van hun schil en te verstaan in hun kern.

Arthur Polspoel analyseert elf gesprekken tussen hulpverleners, patienten en hun naasten. Het boek is een uitdaging tot reflectie over wat er (niet) gebeurt in onze communicatie. Een bevestiging voor begeleiders. Een ondersteuning, ook voor de stervenden en hun naasten.

Davidsfonds / Leuven, 2004, pap, 176 pp, € 19.95, 9789080829053
winkelwagen
Polspoel, Arthur
Wenen om het verloren ik. Over verlies en rouwen
Als iemand sterft, sterft er ook iets in de nabestaanden. Met het verlies wordt een stuk uit hun eigen identiteit weggescheurd. En dan breekt het gevecht los tussen verstand en gevoel. Nabestaanden beseffen wel dat ze verder moeten, maar willen soms eigenlijk niet verder zonder die ander. Sommigen storten zich op het werk en komen niet aan emotie toe. Anderen bijten zich vast in de pijn en slagen er niet in om hun plaats in het alledaagse leven te hervinden.

Wenen om het verloren ik beschrijft hoe de rouwverwerking verloopt. Niet alleen aan de hand van uiterlijke gedragingen van rouwenden, zoals in veel andere publicaties. Dit boek geeft inzicht in de innerlijke dynamiek van de rouw, in de beleving van verdriet. Arthur Polspoel pleit voor het doorleven van al die verwarrende emoties. Door de pijn, schuldgevoelens en boosheid heen kan de rouwende, in een soms langdurig proces, zijn ingestorte leven weer opbouwen. De beschrijving van de rouw blijkt zowel voor hulpverleners als voor nabestaanden zeer herkenbaar te zijn.

Kok, 2003, pap, 223 pg, € 23.99, 9789080688391
winkelwagen
Post, Doeke
De dood komt steeds later. Het eind van het leven in discussie
We worden steeds ouder, maar de grootste zekerheid is nog altijd dat ons leven eindig is. Toch moeten we op een gegeven moment beslissen dat het einde van het leven daar is. En wie neemt dan het besluit om met de medische behandeling te stoppen?

Medicus Doeke Post behandelt in dit boek de vele en grote vragen die zich voordoen rond het levenseinde. Hij wil de discussie stimuleren over het geven van een volmacht aan een vertrouwd persoon die in de geest van de patient beslissingen neemt over het soort behandeling, maar ook over de beeindiging van het leven.

Meinema, 2010, pap, 185 pp, € 17.50, 9789021142708
winkelwagen
Post, Doeke
Met het oog op het einde, de praktijk van de laatste levensreis
We leven steeds langer; de discussie over een zinvolle en waardige dood en vooral een waardig levenseinde neemt toe. De grote vraag is hoe de patient zelf zijn reiswijzer invult. De mogelijkheden van de geneeskunde groeien nog jaarlijks. Het lijkt of de dood steeds meer wordt bevochten, ook als dat groot lijden met zich meebrengt. Willen we dat?

De auteurs van dit boek willen ons bewust maken van de noodzaak om al in gezonde dagen keuzes te maken. Welke beslissingen moeten we nemen om de regie in eigen hand te houden? Hoe zet ik die keuzes om in een wilsverklaring? Hoe bespreek ik dat met mijn familie en de huisarts? Met het oog op het einde staat stil bij de betekenis van kwetsbaarheid, lijden en dood en geeft informatie over hoe wij daar als samenleving mee om willen gaan.

Meinema, 2013, pap, 128 pp, € 14.90, 9789021143354
winkelwagen
Rebel, Henrike
Wat suicidaliteit met je doet
Suicidaliteit is een beladen term waarachter veel leed schuilgaat. Waarom zou iemand uberhaupt overwegen om zijn leven te beeindigen? Dit informatieve boek geeft inzicht in ernstige wanhoop en psychisch lijden. De auteur legt uit wat de kenmerken zijn van suicidaliteit en hoe mensen tot zulke gedachten kunnen komen. Ze vertelt hoe degenen die om hen heen staan en die zich vaak zo machteloos voelen er het beste voor hen kunnen zijn. Ook gaat ze in op het thema jongeren en suicidaliteit. Daarnaast geeft ze aan welke behandelingen er zijn. Hoe kun je verdergaan als iemand in je nabije omgeving suicide heeft gepleegd? Wat houdt hulp bij zelfdoding precies in en welke vragen zijn daarbij te stellen? Het boek geeft bovendien in vijf diepte-interviews ruimschoots aandacht aan het persoonlijke verhaal van mensen met suicidale gedachten en hun ouders, echtgenoten en kinderen. Dit nieuwe deel in de serie 'Wat ... met je doet' is geschreven voor naasten en familieleden, docenten, pastoraal werkers en iedereen die met suicidale mensen in aanraking komt. Het is ook bestemd voor mensen die zelf kampen met suicidale gevoelens. Vanuit het christelijk geloof reikt de auteur gedachten aan over dit moeilijke thema.
Wat ... met je doet, Boekencentrum, 2013, pap, 228 pp, € 16.90, 9789023926528
winkelwagen
Robben, A. C.G.M.(ed)
Death, Mourning, and Burial. A Cross-Cultural Reader.
Blackwell, 2004, pap, 322 pp, € 34.50, 9781405114714
winkelwagen
Singer, Christiane
Laatste fragmenten van een lange reis
De Franse schrijfster Christiane Singer krijgt op 1 september 2006 te horen dat ze maximaal nog zes maanden te leven heeft. Nauwgezet houdt ze in haar dagboek haar gemoedstoestand bij.

Singers dagboekfragmenten ademen een doorleefde spiritualiteit uit, die zowel door de joods-christelijke als de oosterse traditie gevoed wordt. Natuurlijk kent Singer momenten van angst en verdriet, maar ze is vooral verwonderd door alles wat op haar pad komt: liefde van en voor je dierbaren, scherpe zintuiglijke gewaarwordingen, lichamelijke aftakeling en een uitgebreide bijna-doodervaring. Singer overlijdt op 6 april 2007, de dag dat haar indrukwekkende dagboek wordt gepubliceerd.

Christiane Singer was behalve schrijfster filosoof en psychotherapeut. Ze schreef twintig boeken, zowel romans als non-fictie. Ze kreeg diverse literaire prijzen, waaronder de Albert Camus-prijs voor haar hele oeuvre.

Ten Have, 2010, pap, 120 pp, € 15.25, 9789025960612
winkelwagen
Sluijs, Richard
The complete lexicon of crisis related suicides, 2008-2013
Een indrukwekkend en tegelijkertijd confronterend tijdsdocument, waarin de pijnlijke gevolgen van de economische crisis, die sinds 2008 de wereld in zijn greep houdt, zijn opgetekend.

Door de ogen van grafisch ontwerper Richard Sluijs - bij aanvang nog een relatieve buitenstaander in een land dat de dans leek te ontspringen - wordt het persoonlijke leed dat velen trof op monumentale wijze in beeld gebracht. Een verzameling verhalen van mensen die hun ellende niet langer konden verdragen, en zelfmoord als enige uitweg uit hun problemen zagen.

Het boek is een in memoriam voor alle slachtoffers van de crisis, en tegelijkertijd vormt het een kritisch tegengeluid voor de boodschap die politici, bankiers en economen propageren dat het strenge bezuinigingsbeleid zijn vruchten begint af te werpen en alles weldra weer bij het oude zal zijn. Want dat voor vele nabestaanden het leven nooit meer hetzelfde zal zijn, werd helaas ook voor de schrijver de trieste realiteit toen het boek na 6 jaar research bijna gereed was.

Uitgeverij Komma, 2014, geb, 712 pp, € 34.00, 9789491525377
winkelwagen
Soest, Garmt van
ALS dan toch
Hij schreef, vocht, huilde en beleefde. Hij spuugde zijn emoties en ervaringen op papier, vlak voor een operatie of direct na weer een ambulancerit (van ALS ga je struikelen). Garmt takelde af en werd opgehesen. Naarmate hij minder kon communiceren (stem en vingers vielen uit) evolueerde zijn taalgebruik van driftschrift naar mooitaal.

Elk jaar krijgen in Nederland 500 mensen de spierziekte ALS (Amyotrofische Laterale Sclerose). De levensverwachting is 3 tot 5 jaar. De ziekte verbreekt stukje bij beetje de verbinding tussen de hersenen en de spieren, waardoor je langzaam verlamd raakt.

In zijn boek ALSdantoch neemt Garmt de lezer mee in het dramatische verloop van zijn ziekte. Het is een realistisch relaas van een slimme, ambitieuze dertiger die midden in het leven staat en ineens ruw met de dood wordt geconfronteerd.

Garmt van Soest werd in 1977 in Wijchen geboren en is nog steeds niet dood. Hij verhuisde vaak, studeerde voor nerd en manager en genoot een internationale carriere in ICT en strategisch advies. Sinds zijn ALS diagnose schrijft hij stukjes, artikelen en af en toe een verwensing. Hij woont in Utrecht met vrouw Iris en dochter Zoe. Hij initieerde het ALS investeringsfonds, om geld in te zamelen voor onderzoek naar de ziekte ALS en werkt mee aan project MinE, het grootste wetenschappelijke onderzoek ter wereld naar de genetische oorzaak van ALS.

Uitgeverij Lucht, 2015, pap, 192 pp, € 18.95, 9789491729454
winkelwagen
Stolp, Hans
Ga maar, en laat los. Teksten bij het sterven van geliefden
Ten Have, 2002, pap, 43 pp, € 13.95, 9789025952013
winkelwagen
Straaten, Leonie van
Iedereen gaat dood. Over de onzekerheid van ons bestaan
'Soms kan de mens niet anders dan de regie in eigen hand houden, tot en met de grens van de dood. Er zullen situaties zijn waarin het onoverkomelijk is, dat een mens geholpen wordt om te sterven. Er zullen ook situaties zijn waarin het onbegrijpelijk blijft dat een mens het eigen einde regisseert. Meestal hebben we hier in concrete situaties wel een oordeel over, bewust of onbewust. Het lijkt mij vooral van belang dat we beseffen hoezeer de keuze om het eigen einde in de hand te nemen of los te laten verstrengeld is met het geleefde leven tot nu toe.'

In haar boek Iedereen gaat dood denkt Leonie van Straaten na over dood en eindigheid vanuit de christelijke traditie. Ze geeft concrete aanwijzingen over hoe we met de dood als deel van ons leven kunnen omgaan. En ze neemt een standpunt in in het gesprek over actuele ontwikkelingen rondom het levenseinde. Iedereen gaat dood is een rijk boek dat tot denken aanzet.

Bij dit boek houdt de auteur een website bij met actuele artikelen, documentaires enz. Zie www.iedereen-gaat-dood.nl

Abdij van Berne, 2011, pap, 200 pp, € 19.50, 9789089720412
winkelwagen
Sutton Holder, J. & J. Aldredge-Clanton
Ik ben bij je. Steun aan het sterfbed
Iemand steun verlenen die terminaal is, is geen sinecure. Het vraagt niet alleen tijd en inspanning, het doet ook een beroep op minder ontwikkelde talenten, en het stelt ook jezelf voor vragen. Ik ben bij je laat heel concreet zien hoe je daarmee om kunt gaan. Waar een stervende eigenlijk behoefte aan heeft, of kan hebben; hoe je in die behoeften kunt voorzien; hoe je het gesprek op wezenlijke zaken brengt; en hoe je zelf overeind kunt blijven zonder de ander tekort te doen.
Kok, 2009, pap, 96 pp, € 13.50, 9789077942390
winkelwagen
The, Anne Mei
Naast de stervende patient, beslissen over palliatieve sedatie, euthanasie en morfine
In Naast de stervende patient, beslissen over palliatieve sedatie, morfine en euthanasie wordt aan de hand van verhalende beschrijvingen een beeld geschetst van de communicatie en besluitvorming rond het levenseinde (euthanasie, palliatieve sedatie en morfine) in de dagelijkse ziekenhuispraktijk. Hierbij worden de perspectieven van verpleegkundigen, artsen, patienten en familie inzichtelijk gemaakt.
Bohn, Stafleu, van Loghum, 2007, pap, 163 pp, € 45.95, 9789031346455
winkelwagen
The, Anne Mei
Verlossers naast God. Dokters en euthanasie in Nederland. een cultuurhistorisch onderzoek naar de veranderingen in het denken van de dokter over leven en dood in Nederland in de tweede helft van de twintigste eeuw
Thoeris, 2009, geb, 255 pp, € 19.95, 9789072219893
winkelwagen
   
Tijhuis, L. e.a.
Individuatie, existentie, psychotherapie. Het individuatieproces van een psychotherapeut met een zeldzaam carcinoom
Geestelijke volksgezondheid 2-73, KSGV, 2008, pap, 148 pp, € 18.55, 9789075886368
winkelwagen
Ven, J.A. van der
Ondraaglijk lijden zonder uitzicht. Euthanasie vanuit religie, moraal en mensenrechten
Wat is de morele grondslag van euthanasie? In het publieke debat worden allerlei religieuze en niet-religieuze opvattingen naar voren gebracht ter afwijzing van euthanasie. Er worden ook tal van religieuze en niet-religieuze opvattingen te berde gebracht ter rechtvaardiging, vaak ook vanuit het denken over mensenrechten. Echter, in het empirisch onderzoek onder ruim 1000 jongeren, christelijke, islamitische en niet-religieuze jongeren, blijkt dat lang niet al die opvattingen echt gewicht in de schaal leggen. Uiteindelijk geeft de unieke situatie van de patient de doorslag. Alles draait om de persoonlijke afweging van patient en arts samen vanuit de deugden van wijsheid en prudentie.
Damon, 2010, pap, 304 pp, € 29.90, 9789460360619
winkelwagen
Vink, Ton
Zelf over het levenseinde beschikken, de praktijk bekeken
Opzet van deze publicatie is om op toegankelijke wijze inzicht te verschaffen in de praktijk van het zelf beschikken over het levenseinde. Daartoe zijn een aantal voorbeelden uit die praktijk bijeengebracht.

Euthanasie is een kwestie waarbij de doorslaggevende stem die van de arts is. Daarmee is meteen boven water wat er in die praktijk ten principale mis is (zelfs al gaat het niet altijd mis): de ondergeschikte positie van de zelfbeschikking van de persoon wiens leven en levenseinde het betreft. Dat is namelijk niet de arts.

De vraag die de hoofdpersonen in dit nieuwe boek zich op enig moment stellen, ieder op eigen wijze, zou je een typisch stoicijnse vraag kunnen noemen: 'Wat te doen wanneer naar eigen overtuiging het beeindigen van het leven redelijker lijkt dan het voortzetten ervan? Zich verzetten tegen de loop der dingen? Alles uit de kast halen om in leven te blijven? Of erkennen dat, na het moment van komen, nu het moment van gaan is aangebroken?'

Gegeven het verbod op hulp bij zelfdoding (art. 294 Sr) besteedt het boek ook kort aandacht aan de juridische valkuilen die hier momenteel liggen.

Aan de hand van negentien voorbeelden wordt, voor het eerst van nabij, inzicht verschaft in de praktijk van de zelfbeschikking rondom het eigen levenseinde. In enkele gevallen komen ook de hoofdpersoon en zijn of haar naasten daarbij aan het woord.

Damon, 2009, pap, 141 pp, € 16.90, 9789055739172
winkelwagen
Viorst, Judtih
Noodzakelijk verlies, de liefdes, illusies, afhankelijkheid en irreele verwachtiungen di wij alleen moeten opgeven om te kunnen groeien
Zelden is een boek met zo veel lof en bewondering ontvangen als Noodzakelijk verlies van Judith Viorst. In dit baanbrekende boek behandelt zij een van de moeilijkste en gevoeligste onderwerpen in het leven van ieder mens: verlies. Het verlies van onze jeugd, idealen en illusies, afhankelijkheid en irreele verwachtingen en vooral: het verlies van de mensen die we liefhebben. Ze helpt ons onze verliezen te begrijpen en constructief te verwerken. Door het opgeven van illusies, verwachtingen en liefdes.
Ambo, 2008, pap, 431 pp, € 19.95, 9789026321764
winkelwagen
Vries, Ida de
We hadden haar Anna willen noemen, dagboek van een miskraam
We hadden haar Anna willen noemen is het dagboek van een vrouw die haar kind verloor in de zesde maand van haar zwangerschap. Ze schreef om de belangrijke herinneringen te bewaren, en om deze te delen met haar partner en haar familie.

Vooral toen ze zich realiseerde hoe belangrijk de verhalen van andere vrouwen voor haar waren, besloot Ida de Vries dat andere mensen haar dagboek mochten lezen.

We hadden haar Anna willen noemen is een ontroerend verslag; het is ook informatief en ondersteunend. Het begint op de dag dat Ida de Vries vermoedt dat er iets mis is met de zwangerschap. Als blijkt dat het kindje dood is, begint een emotionele en drukke tijd. Ze moet de begrafenis regelen terwijl ze nog moet bevallen. Praten over de dood van de baby kan ze nog niet, maar familie, vrienden en mensen op haar werk moeten worden ingelicht. Kraamhulp is nodig, maar is slecht te rijmen met haar verlangen naar rust.

Uitgeverij Jan van Arkel, 1994, pap, 144 pp, € 12.95, 9789062243273
winkelwagen
Wolsink, E.A.
Ik breng je naar de overkant
Een moeder vertelt haar verhaal aan haar zoontje dat in 1977 levenloos werd geboren. Dit boek is een aanrader voor huisartsen, gynaecologen, vroedvrouwen en kraamverpleegkundigen. Een aanrader voor uitvaartleiders en beheerders van begraafplaatsen die brieven sturen over het ruimen van graven. Een aanrader ook voor geestelijk verzorgers en anderen die in contact komen met moeders die een baby aan de dood verloren. En ronduit niet te missen voor alle moeders, vaders, grootouders, broers en zussen die eenzelfde verlies moesten ervaren.- Marinus van den Berg
Ten Have, 2006, pap, 96 pp, € 11.90, 9789025956936
winkelwagen
Woude, Annemarieke van der
Als de dood, trage vragen in het euthanasiedebat
Bestaat er een recht op stervenshulp? Wat is de status van de wilsverklaring? Komt iemand die psychisch ziek is voor euthanasie in aanmerking? Is iemand die dementeert nog dezelfde persoon als vroeger? Het zijn kwesties uit het hedendaagse euthanasiedebat die in Als de dood aan de orde komen. Annemarieke van der Woude benadert het debat vanuit een nieuwe invalshoek en pleit ervoor de categorieen 'euthanasie' en 'hulp bij zelfdoding' te vervangen door 'terminaal ziek' en 'niet-terminaal ziek'. Dit boek biedt een handreiking voor het stellen van goede vragen. De antwoorden zullen afhangen van de persoonlijke overtuiging van de lezer. 'Als de dood' geeft daarvoor alle ruimte.

Dr. Annemarieke van der Woude (1963) is theoloog. Zij was jarenlang werkzaam als predikant-geestelijk verzorger in een verpleeghuis en was als onderzoeker verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Momenteel is zij redactie-secretaris van het tijdschrift 'Speling' en verricht zij pastoraal werk. Eerder schreef zij over het levenseinde het boek Het doodshemd heeft geen zakken (Meinema, 2011).

Meinema, 2015, pap, 176 pp, € 16.50, 9789021143927
winkelwagen
Woude, A. van der
Het doodshemd heeft geen zakken. Nadenken over het levenseinde
Tegenwoordig valt er veel te kiezen als het om sterven gaat. Hoe gaan we daarmee om? We leven in een tijd waarin talloze vragen op ons afkomen, ook waar het het levenseinde betreft: Palliatieve zorg? Euthanasie? Zelfeuthanasie? Uit vrije wil je leven stopzetten? Beslissen over de dood van een ander? Juist omdat we kunnen kiezen houdt doodgaan ons meer dan ooit bezig. Dit boek levert aan de hand van concrete verhalen een bijdrage aan de oordeelsvorming over keuzes rond het levenseinde. Door de afwisseling van theorie en praktijk worden de gestelde vragen die van de lezer zelf. Het doodshemd heeft geen zakken is daarmee interessant voor iedereen die bezig is met kwesties rond leven en sterven.
Meinema, 2011, pap, 119 pp, € 14.90, 9789021143040
winkelwagen
Wychen, Mine van
Jij redt het wel, over leven in het land van rouw
Jij redt het wel is het persoonlijke verhaal van Mine van Wychen. Kort na de geboorte van hun dochter overlijdt haar partner. Ineens moet ze balanceren tussen rouwen om de dood en boosheid op het leven. Tussen verdriet en verwijt. Ontwapenend oprecht en met veel humor geeft Mine een ongecensureerde beschrijving van alles wat ze tegenkomt op haar reis door het land van rouw. De bekenden die ineens wegduiken in het kledingrek als ze haar tegenkomen bij de Hema, de goedbedoelde maar averechtse adviezen ('Weet je wat jij eens zou moeten doen?'), de mannen die onverwacht 'aanwippen', de financiele chaos (het regent blauwe enveloppen), de pijn je kind te zien opgroeien zonder vader, en de verleiding om in het slachtofferschap te blijven hangen...

De rauwheid van rouw kun je je nauwelijks voorstellen. Met dit boek licht Mine een tipje van de sluier op. Ook laat ze zien hoe je achterblijvers wel kunt helpen en tot steun kunt zijn.

Mine van Wychen werkt als zelfstandig communicatie- en gedragstrainer, coach en adviseur. Ook heeft ze ruime ervaring als HRD-adviseur en is ze gespecialiseerd in het begeleiden van rouw- en verliesprocessen, zowel op de werkvloer als in privesituaties.

Scriptum, 2014, pap, 224 pp, € 18.95, 9789055948345
winkelwagen